Mülk Suresi

-Mekke’de risaletin 10-12. yılları arasında indirilmiş olması muhtemel olan, 30 ayetten oluşan ve adını ilk ayetteki “hükümranlık, otorite” anlamına gelen الْمُلْك el-mülk kelimesinden alan Mülk suresi, iniş olarak 60, resmî sıralamada ise 67. suredir.

İlk dönem kaynaklarda adı vâkıye “koruyucu”, mâni‘a “engelleyen”, mücâdile “savunan” veya münciye “kurtarıcı” şeklinde de geçmektedir. Surenin risaletin 9. yılında ve 77. sırada indirildiği de iddia edilmektedir; ancak bizim kanaatimiz diğer görüşten yanadır.

Mülk suresi, resmî sıralamada öncesinde Medeni bir sure olan Tahrîm suresiyle yakın bir anlam ilişkisine sahiptir. Sure sıralamalarında konu ilişkisinin en güzel örneklerinden birisini bu iki surede görmekteyiz. Buna göre her iki surede de Hz. Peygamber’le ilgili esaslar yer almakta, nankör insanların mahşerde karşılaşacağı akıbet dile getirilmekte ve olumlu insan örnekleriyle olumsuz örnekler hakkında malumat verilmektedir.

Mülk suresinin konusu, öncesi ve sonrasındaki sureler gibi “risalet”, “âhirete iman” ve “Hz. Peygamber’in vahiy inşası”yla ilgilidir. Bu surede, ölüm ile hayatın yaratılış sebebi ele alınmakta, kâinattaki muhteşem yapı hakkında temel bilgiler verilmektedir. Bu arada sistemin kusursuzluğunu incelemenin önemi vurgulanmakta, ancak Yüce Allah’ın yaratmasındaki eşsiz sanat karşısında aklın hayretler içerisinde kalacağı beyan edilmektedir. Bu erişilmez kâinat düzenini astroloji gibi gayba taş atma girişimlerine kurban edenleri nasıl bir sonun beklediği vurgulanmaktadır.

7. ayetten itibaren, inkâr edenlerin âhiretteki feci azap durumları, cehennemin şiddeti, inkârcıların itirafları ve azap durumları dile getirilmektedir.

12. ayetten itibaren, Yüce Allah’ın eşsiz ve erişilmez bilgisi, kâinat kitabından çeşitli konu başlıkları yer almaktadır. Yüce Allah’ın yaptığına kimsenin engel olamayacağı, yürüyenle yerde sürünenin bir olamayacağı gerçeği ve kıyamet ile mahşeri inkâr edenlere Yüce Allah’ın verdiği muhteşem cevaplar surenin ana konularındandır.

23. ayetten itibaren, Yüce Allah’ın kendisini tanıttığı çeşitli bilgiler, insanları yaratıp onları yeryüzüne yaymış olması, inkârcıların mahşerle alay edişleri, onlara verilen susturucu cevaplar dile getirilmektedir.

Hz. Peygamber’in görevinin apaçık uyarı ve kendisinin de apaçık bir uyarıcı olduğuna dikkat çekilmektedir. Bütün bunlara ilave olarak bu surenin işlediği temel konu, Allah-insan-kâinat ilişkisine dikkat çekmek ve vahyin rehberliğinin vazgeçilmezliğidir.

ıı. (6. Ayet): Küfrün Sonu: Cehennem

وَلِلَّذ۪ينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمَص۪يرُ “Rablerine karşı inkârcı olanlar için cehennem azabı vardır. Ne kötü varış yeridir (orası)!”

Ayetteki وَلِلَّذ۪ينَ كَفَرُوا [ve lillezînekeferû] ifadesi “kâfir olanlar, nankörlük edenler, inkâr etmiş kişiler için vardır”; بِرَبِّهِمْ [birabbihim] ifadesi “onların Rablerini, Rablerine karşı”; عَذَابُ جَهَنَّمَ [‘azâbü cehenneme] tamlaması “cehennem azabı”; وَبِئْسَ [vebi’se] kelimesi “ne kötüdür!”; الْمَص۪يرُ [el-mesîru] sözcüğü ise “dönüş yeri, son durak” demektir.

Yüce Allah, bu ayette önceki ayetlerle bağlantılı olarak kâfirlerin akıbetiyle ilgili yeni bir mesaj gündeme getirilmektedir.

1. وَلِلَّذ۪ينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ “Rablerine karşı inkârcı olanlar için cehennem azabı vardır.” Ayette bir taraftan kâinat kitabındaki muhteşem yapıyı inkâra kalkışanlar hedef alınmakta, diğer taraftan da astroloji ile uğraşıp gayba dair bilgiler verdiğini sananlar uyarılmaktadır. Muhatapların müşrikler olduğu düşünüldüğünde, burada sözü edilen “Rablerine karşı kâfir olanlar” ifadesinin mutlak olarak Yü ce Allah’ın varlığını inkâr edenler anlamına gelmediğini söylemeliyiz.

Müşrikler Yüce Allah’a inanan, ancak O’nun çeşitli sıfatlarını kabul etmeyenler olduğu için, onlara yönelik inkârcılık ifadesi Allah’ın kâinattaki yaratıcılığı, idare ediciliği, hükümranlığı ve sonraki hayatı inşa ediciliği gibi hususlarda düşünülebilir. Bu itibarla önceki ayetlerle de uyumlu olacak şekilde, kâinattaki nizamı inkâra kalkışanlar ve insanları aldatmak gayesiyle gayba dair yalanlar söyleyen insan şeytanları için cehennem ateşinin hazırlandığı beyan edilmiş olmaktadır. Böylece konu bağlamı dikkate alınarak ayetin mesajı anlaşılmış olur.

Ayetin mesajını bağlamdan bağımsız olarak da anlayabiliriz. Buna göre, mutlak anlamda “Allah’a karşı kâfir olanlar”, “yaratılış amacının imtihan olduğunu kabul etmeyenler” ve “her türlü ilahi ilkeyi reddedenler” için cehennem azabının gerçekleşeceğini söyleyebiliriz. Çünkü bu insan tipi sadece bir defalık küfürle sınırlı kalmayıp hayatını küfre endeksleyen, küfürden beslenen, küfrü hayat tarzı edinen ve adeta küfürsüz zamanı bulunmayan bir özellik içerisine girmiştir.

Yüce Allah’ın mutlak anlamda kudretini görmezlikten gelip, inkârcılara karşı üstün, ancak tevbe edenlere karşı da bağışlayıcı olduğunu kabul etmeyen bu insan tipi için cehennem azabının hazırlandığı beyan edilmektedir.

Dipnotlar