Zuhruf Suresi

-

Yüce Allah, surenin 57-65. ayetlerinde Hz. İsa ile ilgili birtakım hakikatleri, bu bağlamda müşriklerin kendilerince ileri sürdükleri bazı düşüncelerin yanlışlığını, onun gönderilişinin gayesini ve tevhid vurgusunu ele almaktadır.

ı. (63. Ayet): Uyarıları

وَلَمَّا جَآءَ ع۪يسٰى بِالْبَيِّنَاتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَةِ وَلِاُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذ۪ي تَخْتَلِفُونَ ف۪يهِ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَط۪يعُونِ “İsa, apaçık delillerle geldiği zaman şöyle demişti: Ben size elbette [hikmet] (doğru hükümler) getirdim ve ayrılığa düştüğünüz şeylerden bir kısmını size elbette açıklayacağım. Allah’a karşı [takvâ]lı (duyarlı) olun ve bana itaat edin!”

Ayetteki وَلَمَّا جَآءَ [velemmâ câe ] ifadesi “ve getirdiği zaman, geldiği zaman”; ع۪يسٰى [‘îsâ ] kelimesi “İsa”; بِالْبَيِّنَاتِ [bi’l-beyyinâti] ifadesi “apaçık belgeler, apaçık belgelerle”; قَالَ [kâle] fiili “demişti ki”; قَدْ جِئْتُ كُمْ [kad ci’tüküm] ifadesi “elbette size getirdim, size geldim”; بِالْحِكْمَةِ [bi’l-hıkmeti] ifadesi “hikmetle ( geldim), hikmet ( getirdim)”; وَلِاُبَيِّنَ [ve liübeyyine] fiili “ve mutlaka açıklayacağım”; لَكُمْ [leküm] ifadesi “sizin için, size”; بَعْضَ الَّذ۪ي [ba‘dellezî ] ifadesi “(şunun) bir kısmını, bazı şeyleri”; تَخْتَلِفُونَ [tahtelifûne ] fiili “ihtilafa düşmekte (olduğunuz)”; ف۪يهِ [fîhi] ifadesi “kendisinde, hakkında”; فَاتَّقُوا [fettekû ] emri “muttaki olun, duyarlı olun”; اللّٰهَ [allâhe] kelim e s i “Allah’a karşı”; وَاَط۪يعُونِ [ve etî‘ûni] emri ise “ve bana itaat edin” demektir.

Burada Hz. İsâ’nın kendisini ilahlaştıranlara yönelik görev ve sorumluluklarının neler olduğunu ilan etmesiyle ilgili ifadeler gündeme getirilmektedir.

1. وَلَمَّا جَآءَ ع۪يسٰى بِالْبَيِّنَاتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَةِ وَلِاُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذ۪ي تَخْتَلِفُونَ ف۪يهِ “İsa, apaçık delillerle geldiği zaman şöyle demişti: Ben size elbette [hikmet] (doğru hükümler) getirdim ve ayrılığa düştüğünüz şeylerden bir kısmını size elbette açıklayacağım.” Yüce Allah Hz. İsa’yı ilahlaştıran Hristiyan algıyı reddetmek üzere bu ayette onun misyonunu yani ne ile görevlendirildiğini beyan etmekte, diğer peygamberler gibi onun da ümmetine apaçık gerçeklerle geldiğini, kendilerine hikmet denilen değerleri getirdiğini, hakkında ihtilafa düştükleri konuların bir kısmında kendilerine gerçekleri açıklayıp duyurduğunu ifade etmektedir.

Ayette sözü edilen الْبَيِّنَات [el-beyyinât] kelimesinden maksat “İncîl”, “ilahi bilgiler”, “hakikatin apaçık belgeleri”, “gerçeklerin delilleri” gibi manalar içermekte, الْحِكْمَة [el-hıkmeh] kelimesi “içi dolu hakikatler”, “hikmet dolu prensipler”, “ilahi vahiyler”, “peygamberlik”(230) manasında yorumlanabilir. “İhtilaf ettikleri şeyler” ise muhtemelen dinin uygulanmasına dair pratik uygulamalardır.

İşte burada sözü edilenler esasında peygamberlerin hepsinin görev ve misyonunu oluşturan şeylerdir; Hz. İsa da bu büyük peygamberler ailesinin sadece bir halkasıdır; ilahlaştırılması ise korkunç bir hatadır. Ayetin sonunda dile getirdiği “takvâ” ve “itaat” ifadeleri bütün peygamberlerin tebliğinin bir parçası olarak sunulmaktadır.

Konuyla ilgili olarak Âl-i İmrân 3:50’de şöyle buyurulmaktadır: “Benden önce gelen Tevrat’ı doğrulayıcı olarak ve size haram kılınan bazı şeyleri de helâl kılmam için gönderildim. Size Rabbinizden bir ayet (delil) getirdim. O halde Allah’a karşı muttaki olun; bana da itaat edin!”

Bütün bu bilgilerin veriliş amacı aslında Hz. İsa’nın ilah veya Yüce Allah’ın oğlu olmadığını, onun da diğer peygamberler gibi sadece bir elçi olduğunu, ilah edinilmemesi gerektiğini, görevini yapıp bitirmiş olduğunu herkesin zihnine kazımaktır. Bu ayetlerde verilen bilgiler Hz. İsa’nın risalet görevini yaptığı zamanlarla ilgilidir; yoksa yeniden gelmesi vs. hakkında herhangi bir işaret dahi yoktur.

2. فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَط۪يعُونِ “Allah’a karşı [takvâ]lı (duyarlı) olun ve bana itaat edin!” Hz. İsa kavmine tebliğinde Yüce Allah’a karşı muttaki olmayı ve kendisine tâbi olunması gerektiğini ifade etmiştir. Onun bu ifadeleri peygamberlerin ümmetlerine karşı ortak tebliğ ilkeleri arasında yer almakt adır.(231) Bu ifade Âl-i İmrân 3:50’de de aynı içerikte bir kez daha dile getirilmektedir.

Nûh 71:3’te peygamberlerin kavimlerine yaptıkları tebliğde dile getirdikleri takvâ ve itaat kavramları hakkında oldukça geniş malumat verdiğimiz için burada aynı şeyleri tekrarlamayacağız. Bilinmelidir ki bir peygamberin tebliğinin temeli Yüce Allah’a karşı sorumluluk bilinci kazandırmak ve bunu uygulamanın yolunun da peygamberlere t abi olmaktan geçtiğini bildirmektir. Yüce Allah’a yönelik takvamızı yani duyarlılığımızı ancak peygamberlere itaat pratikleriyle ortaya koyabiliriz; işte Hz. İsa’nın da kavmine söylemek istediği buydu.

Dipnotlar

• 230-) Semerkandi , age ., III, 263; Taberi , age ., XXV, 92.
• 231-) Âl-i İmrân 3 : 50; Enfâl 8 : 1; Şu‘arâ 26 : 108, 110, 126, 131, 144, 150, 163, 179; Zuhruf 43 : 63; Nûh 71 : 3.
  • Âl-i İmrân 3/50 Enfâl 8/1 Şu‘arâ 26/108 Zuhruf 43/63 Nûh 71/3