Zuhruf Suresi

-

Yüce Allah, surenin 15-20. ayetlerinde müşriklerin Allah’a çocuk isnadını, bu konudaki çarpık anlayışlarını, meleklerin yaratılışı hakkındaki yanlış algılarını, meleklere tapmalarının gerekçesini Allah’a bağlamalarının nasıl bir iftira olduğunu dile getirmektedir.

ı. (18. Ayet): Kızları Küçümsemeleri

اَوَمَنْ يُنَشَّؤُ۬ا فِي الْحِلْيَةِ وَهُوَ فِي الْخِصَامِ غَيْرُ مُب۪ينٍ “(Şöyle derdi): Süs içinde yetiştirilip mücadelede açık olmayan (savaşta/kavgada mücadele edemeyecek olan bir kız) mı (bana müjdeleniyor)?”

Ayetteki اَوَمَنْ يُنَشَّؤُ۬ا [evemen yüneşşeu] edilgen fiili “yetiştirilmiş olan mı, büyütülmüş olan mı”; فِي الْحِلْيَةِ [fi’l-hılyeti] kelimesi “süste, süslerin içinde”; وَهُوَ [ve hüve ] zamiri “o (kız çocuğu)”; فِي الْخِصَامِ [fi’l-hısâmi ] ifadesi “sözlü tartışmada, kendini savunmada”; غَيْرُ مُب۪ينٍ [ğayru mübînin] ifadesi ise “açık olmayan(dır), ortada olmayan(dır)” demektir.

Burada kız çocuklarının toplum içerisindeki konumu gündeme getirilmektedir.

1. Yüce Allah Mekkeli müşriklerin kız çocuklarıyla ilgili tutumunu beyan bağlamında onların sözünü aktarmakta, süsler içerisinde yetiştirilen birinin tartışma, kavga veya savaş gibi ortamlarda kendisini savunamamasını gerekçe göstererek, doğumu kendilerine müjdelenen babaların düşüncesini ifade etmektedir.

Kur’an’da sadece bu ayette geçen يُنَشَّؤُ۬ا [yüneşşeu] edilgen fiili “yetiştirilmek”, “büyütülmek”, “bakılmak”,(60) çeşitli ayetlerde(61) zikredilen الْحِلْيَة [el-hılyeh] kelimesi ise “süs, ziynet” manasına gelmektedir. Devam eden وَهُوَ فِي الْخِصَامِ غَيْرُ مُب۪ينٍ cümlesinde ise genellikle tercih edilen mana “sözlü tartışmada açık olmamak”(62) şeklinde dile getirilmektedir.

2. Yorumunu yapmakta olduğumuz bu ayetin birkaç çeşit anlaşılabilme ihtimali vardır:

a) Ayette önceki mesajla uyumlu olacak şekilde müşriklerin kendi kendilerine söylendikleri ifade edilerek “(Ne yani,) süs içinde yetiştirilip mücadelede açık olmayan mı? (bana müjdeleniyor?)” dedikleri bildirilmektedir.

b) Bu ifade Yüce Allah’ın onların kızları kendisine layık görmelerinin karşılığında bunun adaletsiz bir paylaşım olduğunu ortaya koymak üzere beyan edilmiş olması da mümkündür. Buna göre anlam “Süs içinde yetiştirilip mücadelede açık olmayanı mı? (Onları mı Allah’ın parçası sayıyorlar?)” şeklini alır.

c) Dahası, burada başka bir anlam ihtimali daha vardır ki buna göre müşriklerin kendi içlerinde yaşadıkları bir çatışmaya gönderme yapılması da muhtemeldir. “Süs içinde yetiştirilen biri mi?” deyip bunun üzerine kendilerni belli belirsiz bir iç çatışmanın içinde bulmalarından söz edilmesi de aktarılan görüşler arasında yer almaktadır.(63)

Bağlam dikkate alındığında ve devam eden ayetteki mesaja da bakıldığında, yorumunu yapmakta olduğumuz ayette ifadenin Mekkeli müşriklerin kız çocuklarıyla ilgili bakış açılarını yansıttığını, kız çocuklarının müjdelenmesinden üzüntü duyduklarını söylemek diğer görüşlere göre daha öncelikli bir hal alabilir; yine de diğer görüşlerin de doğru olduğunu bu vesileyle beyan etmek durumundayız.

Dipnotlar

• 60-) Semerkandi, age., III, 254; Zemahşeri, age., IV, 237. 61-) Ra‘d 13: 17; Nahl 16: 14; Fâtır 35: 12; Zuhruf 43: 18. 62-) Semerkandi, age., III, 254; Razi, age., XXVII, 202. 63-) Esed, age., s. 998.
  • Ra‘d 13/17 Nahl 16/14 Fâtır 35/12 Zuhruf 43/18