‘Abese Suresi

-Mekke’de risaletin ilk dönemlerinde, 2. veya 3. yılında indirilmiş olması muhtemel olan, 42 ayetten oluşan ve adını “yüzünü ekşitti” anlamındaki عَبَسَ ‘abese kelimesinden alan ‘Abese suresi, iniş sırasına göre 27, resmî sıralamada ise 80. suredir. 

Yüce Allah, surenin 17-32. ayetlerinde nankör insan tipinin inkârcılığını kahra konu edinmekte, yaratılışın muhteşem düzenine karşı ilgisizliğini ve umursamazlığını dikkatlere sunmakta, ardından yukarıdaki mesajlara uygun olarak ve onların bir devamı niteliğinde, nankör insanın kendi yaratılışına ve çevresine ibretle bakmasını, yaratılanlardan hareketle yaratanı bulmasını istemektedir.

ııı. (32. Ayet):Ürünlerin Yaratılış Gayesi

مَتَاعًا لَكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْ “Sizin ve hayvanlarınızın yararlanması için (bütün bunları var eden Biz’iz).”

Ayetteki مَتَاعًا [metâ‘an] kelimesi “nimet ve geçimlik olarak”; لَكُمْ [leküm] ifadesi “sizin için”; وَلِاَنْعَامِكُمْ [ve lien‘âmiküm] ifadesi ise “ve sizin hayvanlarınız için” demektir.

Yaratan, yarattığını sahipsiz ve hayata elverişsiz bir şekilde bırakıp terk etmemiştir. Surenin şimdi yorumlayacağımız ayetinde bu husus açıkça dile getirilmektedir.

Bütün yaratılan ürünlerin yaratılma nedeni, insanların ve hayvanların geçimi olarak tanıtılmaktadır. Nitekim Hûd 11:6’da “Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki rızkı Allah’a ait olmasın” buyurularak konu bütün detayıyla ortaya konulmaktadır.

Bir benzeri Nâzi‘ât 79:33’te de geçen bu ayetteki مَتَاع [metâ‘] kelimesi, genellikle [ni‘meh/na‘îm] kelimelerinin zıddı olarak kullanılır ve dünyevî hazları ifade eder. Bu nedenle [metâ‘] denilen geçimlikler, devamlı ve sabit değildir; ayrıca bir mükemmellik de arz etmezler.(121)

Dipnotlar

• 121-) İslâmoğlu, age., s. 142’de 3. not.