Yüce Allah, surenin 15-20. ayetlerinde müşriklerin Allah’a çocuk isnadını, bu konudaki çarpık anlayışlarını, meleklerin yaratılışı hakkındaki yanlış algılarını, meleklere tapmalarının gerekçesini Allah’a bağlamalarının nasıl bir iftira olduğunu dile getirmektedir.
ıı. (16. Ayet): Yüce Allah’a Açık İftiraları
اَمِ اتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَنَاتٍ وَاَصْفٰيكُمْ بِالْبَن۪ينَ “Yoksa (Allah) yarattıklarından kızları kendisine aldı da oğulları size mi seçti (ayırdı)!”
Ayetteki اَمِ اتَّخَذَ [emittehaze] sorusu “yoksa edinmiş mi”; مِمَّا يَخْلُقُ [mimmâ yahlüku] ifadesi “yarattıkları şeylerden”; بَنَاتٍ [benâtin] kelimesi “kızlar”; وَاَصْفٰيكُمْ [veasfâküm] fiili “ve size mi seçip ayırdı”; بِالْبَن۪ينَ [bi’l-benîne] sözcüğü ise “erkek çocukları” demektir.
Burada Yüce Allah’ın kızları çocuk edinmediği, erkekleri de müşriklere seçmediği soru ifadesiyle gündeme getirilmektedir.
Bu ayetin mesaj olarak benzerleri Nahl 16:57, İsrâ 17:40, Sâffât 37:153 ve Necm 53:21 gibi ayetlerde yer almaktadır. Biz bu ayetlerde konuya dair geniş bilgilendirmelerde bulunduğumuz için burada detaya girmeyecek, kısa bir hatırlatma ile yetineceğiz.
Yüce Allah hiçbir şekilde çocuk edinmediğini çeşitli ayetlerde dile getirdiği gibi ayrıca Mekkeli müşriklerin iddia ettikleri türden kız çocukları kendisine tercih edip erkekleri diğerlerine layık da görmemiştir.
Burada geçen اَم [em] soru edatından maksat, cevabı beklenen bir soru sormak değil, sadece mesajın tersinin doğru olduğunu “inkârî bir soru” tekniğiyle dile getirmektir. Bu nedenle, ayetteki mesaj Yüce Allah’ın yarattığı varlıklardan birisi olan kızları kendisine çocuk edinmemiş, erkekleri de muhatapları olan müşrikler için seçmemiştir.
Dipnotlar
Sesli Kur’an Meali
İlgili surenin Mehmet Okuyan tarafından seslendirilmiş mealini aşağıdaki platformlar üzerinden dinleyebilirsiniz.